การเสริมแรงในโลกไซเบอร์ (Reinforcement in Cyberworld)

หายหน้าหายตาไปเกือบสองเดือนเต็มครับ ต้องขออภัยจริงๆ ครับ เพราะว่าติดภารกิจต่างๆ มากมาย ทั้งงานราษฎร์และงานหลวงครับ … แต่แน่นอนว่า เมื่อกลับมาอัพเดตกันซักที ก็ต้องมีอะไรดีๆ มาฝากกันแน่นอนครับ ลองอ่านกันดูได้

ในทางพฤติกรรมศาสตร์ นักจิตวิทยาเชื่อกันว่าปัจจัยที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเกิดพฤติกรรมใดๆ นั้น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความคาดหวังที่จะ ได้รับหรือหลีกเลี่ยง ผลจากการกระทำพฤติกรรมนั้นๆ นั่นเอง ซึ่งสามารถสรุปได้ง่ายๆ เป็นโมเดลที่เรียกว่า ABC ดังรูปABC_model

โมเดล ABC ด้านซ้ายมือนี้อธิบายแบบนี้ครับ…

มีเหตุการณ์เหตุการณ์หนึ่ง เกิดขึ้นมาก่อนหน้า (Antecedent) ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าว เป็นมูลเหตุให้เกิดพฤติกรรม (Behavior) ขึ้นมา และพฤติกรรมนั้นก็ก่อให้เกิดผลลัพธ์บางอย่างที่ตามมา

เช่น ผมกำลังเดินไป เห็นสุนัขตัวหนึ่งนอนอยู่บนถนน ผมเดินไปเตะสุนัขตัวนั้น มันเลยโกรธแล้วก็กัดมั่บเข้าที่ขาของผม

การที่ผมเห็นสุนัขตัวหนึ่งอยู่บนถนน เป็น Antecedent ครับ ส่วนพฤติกรรม (Behavior) ของผม หลังเกิด Antecedent ก็คือ เตะสุนัข ซึ่งก่อให้เกิดผลที่ตามมา (Consequence) คือ โดนสุนัขกัด … ซึ่งนักจิตวิทยาได้อธิบายต่อไปว่า เจ้าผลลัพธ์ที่ตามมานี่แหละ ที่จะกลายมาเป็นตัวที่เสริงแรง (Reinforcement) ให้เราเกิดพฤติกรรมนั้นๆ ขึ้นอีก หรือไม่ทำพฤติกรรมนั้นๆ อีก

Read more of this post

Cyberpsychology ศาสตร์แห่งจิตวิทยาแขนงใหม่

โดยส่วนตัวของผม ไม่ว่าใครจะว่าอย่างไร ผมก็ว่าศาสตร์แห่งจิตวิทยานั้นเป็นศาสตร์ที่มีการปรับตัวเข้ากับยุคสมัยได้อย่างรวดเร็วศาสตร์หนึ่งทีเดียว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการนำเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาใช้เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ ให้สามารถทำความเข้าใจในสิ่งต่างๆ ที่ไม่สามารถทำความเข้าใจได้ในอดีต เพิ่มความรวดเร็วในการศึกษาเรียนรู้ให้มากขึ้น หรือแม้แต่นำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาวิธีการบำบัดรักษาผู้ป่วย (ซึ่งผมได้เคยพูดถึงไปในตอน Computer-based Cognitive Behavioural Therapy และ ตอน นักวิจัยเผยความเป็นไปได้ในการบันทึกความฝันของมนุษย์) เป็นต้น

แต่ไม่เพียงเท่านั้นครับ ปัจจุบันนี้ ด้วยเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่ก้าวล้ำมากขึ้นได้เปิดประตูสู่ประสบการณ์ใหม่ๆ ของมนุษย์ โดยจะสังเกตได้ว่า คนเราเริ่มหันมามีตัวตนในสังคมโลกเสมือนที่เรียกว่าไซเบอร์สเปซ (Cyberspace) กันมากขึ้น ก็เกิดสาขาวิชาใหม่ทางจิตวิทยาขึ้นมาคือ Cyberpsychology

Read more of this post

นักวิจัยเผยความเป็นไปได้ในการบันทึกความฝันของมนุษย์

มีรายงานจาก BBC News เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2553 ที่ผ่านมา ว่านักวิจัยอเมริกันเผยถึงแผนที่จะบันทึก และแปลผลความฝันของมนุษย์ในวารสาร Nature โดยทีมนักวิทยาศาสตร์ดังกล่าวเผยว่า พวกเขาได้พัฒนาระบที่สามารถบันทึกกิจกรรมทที่เกิดขึ้นในสมองในระดับสูงได้

ภาพจาก Popular Science

ความฝันเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับมนุษย์เรามาอย่างยาวนาน และทุกยุคทุกสมัยต่างก็แสดงให้เห็นถึงความพยายามในการที่จะตีความความฝัน ซึ่งจะเห็นได้จากเรื่องราวอิงประวัติศาสตร์ หรือแม้แต่ในนิยาย … คนสมัยก่อนเชื่อว่า ความฝันของคนเราสามารถทำนายอนาคตได้ (แน่นอนว่าสำหรับคนไทยจำนวนไม่น้อย ความฝันมักถูกเอาไปตีความเป็นหวยได้ด้วยเช่นกัน)

Read more of this post

Computer-based Cognitive Behavioural Therapy (CBT) ด้วย Social Network

โลกยุคปัจจุบันนี้ ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนเราผ่านทางคอมพิวเตอร์กลายเป็นเรื่องปกติไป ยิ่งในยุคเทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายมีความเจริญก้าวหน้าไปอย่างมากในปัจจุบัน ยิ่งทำให้การสื่อสารผ่านทางคอมพิวเตอร์ของเราไม่ถูกจำกัดเพียงแต่อยู่ในห้อง ผ่านทางหน้าจอคอมพิวเตอร์อีกต่อไป โทรศัพท์มือถือที่เรียกว่าสมาร์ทโฟน มีประสิทธิภาพน้องๆ คอมพิวเตอร์แล้ว

ณ ปัจจุบันนี้ การสื่อสารผ่านคอมพิวเตอร์ระหว่างผู้คน ได้วิวัฒนาการเป็นสิ่งที่เรียกว่า Social Network โดยมีบริการอย่าง Facebook หรือ Twitter เข้ามาเป็นสื่อกลางในการให้ผู้คนได้มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน อาจต้องบอกว่าบางคนนั้นติดต่อกันผ่านทาง Social Network มากกว่าช่องทางปกติด้วยซ้ำ

และล่าสุดนี้ นักวิจัยก็กำลังตั้งเป้าหมาย ที่จะใช้ Social Media Network ในการทำ Computer-based Cognitive Behavioural Therapy (CBT) เพื่อใช้บำบัดอาการของโรคนอนไม่หลับ, ภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวล

Read more of this post

อินเตอร์เน็ตทำให้ทุกคนมีความสุข…?!?

มีงานวิจัยของนักวิจัยชาวอังกฤษจาก Chartered Institute of IT (หรือที่รู้จักใช้ชื่อ BCS) โดยการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากผู้คนทั่วโลก 35,000 คน ซึ่งได้จากการสำรวจข้อมูล World Values Survey ในช่วงปี ค.ศ. 2005 – 2007 ในภาพรวมนั้น จากการศึกษาพบว่า การได้เข้าถึงอินเตอร์เน็ต ทำให้ผู้คนรู้สึกดีๆ กับชีวิตของพวกเขา ซึ่งการเชื่อมโยงดังกล่าวนั้น ยังคงมีนัยอยู่ แม้ว่าจะเอาเรื่องของรายได้ของบุคคลมาพิจารณาด้วย

“ผลการวิเคราะห์ของพวกเราชี้ให้เห็นว่า ไอทีนั้นมีบทบาทต่อชีวิตคน ทำให้พวกเขารู้สึกมีศักยภาพมากขึ้น โดยการเพิ่มความรู้สึกถึงอิสรภาพ ซึ่งส่งผลทางบวกต่อความเป็นอยู่ที่ดี และความสุขของพวกเขา” ไมเคิล วิลมอตต์ (Michael Willmott) นักสังคมวิทยาและผู้นำในการศึกษาครั้งนี้กล่าว

Read more of this post

ใช้เทคโนโลยีช่วยรักษาอาการกลัวแมลงสาป

ผมไปสะดุดตาในข่าวแวดวงการ IT อยู่ข่าวหนึ่ง คิดว่าไม่เอามาเล่าสู่กันอ่านให้กับพี่น้องผองเพื่อนชาว MIOP คงไม่ได้แน่ๆ เพราะเป็นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีใหม่ ที่เป็นที่รู้จักกันไม่กี่ปีในชื่อ Augmented Reality เข้ากับการรักษาอาการทางจิตที่เรียกว่า “โรคกลัวแมลงสาป (Cockroach phobia)” ครับ

Read more of this post