Cyberpsychology ศาสตร์แห่งจิตวิทยาแขนงใหม่

โดยส่วนตัวของผม ไม่ว่าใครจะว่าอย่างไร ผมก็ว่าศาสตร์แห่งจิตวิทยานั้นเป็นศาสตร์ที่มีการปรับตัวเข้ากับยุคสมัยได้อย่างรวดเร็วศาสตร์หนึ่งทีเดียว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการนำเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาใช้เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ ให้สามารถทำความเข้าใจในสิ่งต่างๆ ที่ไม่สามารถทำความเข้าใจได้ในอดีต เพิ่มความรวดเร็วในการศึกษาเรียนรู้ให้มากขึ้น หรือแม้แต่นำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาวิธีการบำบัดรักษาผู้ป่วย (ซึ่งผมได้เคยพูดถึงไปในตอน Computer-based Cognitive Behavioural Therapy และ ตอน นักวิจัยเผยความเป็นไปได้ในการบันทึกความฝันของมนุษย์) เป็นต้น

แต่ไม่เพียงเท่านั้นครับ ปัจจุบันนี้ ด้วยเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่ก้าวล้ำมากขึ้นได้เปิดประตูสู่ประสบการณ์ใหม่ๆ ของมนุษย์ โดยจะสังเกตได้ว่า คนเราเริ่มหันมามีตัวตนในสังคมโลกเสมือนที่เรียกว่าไซเบอร์สเปซ (Cyberspace) กันมากขึ้น ก็เกิดสาขาวิชาใหม่ทางจิตวิทยาขึ้นมาคือ Cyberpsychology

ถึงตอนนี้ อาจจะยังไม่มีการนิยามขอบเขตของ Cyberpsychology อย่างชัดเจน แต่ผมได้ลองเสิร์ชข้อมูลจากทางอินเทอร์เน็ต (ผ่านบริการของ Google) นั้น พอจะสรุปได้คร่าวๆ ว่า Cyberpsychology คือ “การศึกษาพฤติกรรมและความคิดของมนุษย์ บนบริบทของการมีปฏิสัมพันธ์กันระหว่างมนุษย์และเทคโนโลยี โดยมุ่งเน้นไปที่ปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับ หรือมีผลกระทบจาก การปรากฏตัวขึ้นของเทคโนโลยีใหม่ๆ” นั่นเอง

เทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ Cyberpsychology ให้ความสนใจมีอะไรบ้าง? ถ้าถามแบบนี้แล้วท่านผู้อ่านหลายท่านอาจนึกไม่ออก แต่หากผมลองไล่รายชื่อเทคโนโลยีอย่าง เฟซบุ๊ก, ทวิตเตอร์, โทรศัพท์มือถือ, สมาร์ทโฟน, อีเมล์, เว็บไซต์, โซเชียลมีเดีย (Social Media) เชื่อว่าท่านผู้อ่านคงรู้จักเทคโนโลยีเหล่านี้ไม่มากก็น้อย … เทคโนโลยีเหล่านี้แหละครับ ที่ทำ Cyberpsychology สนใจให้การศึกษา

โดยพื้นฐานแล้ว Cyberpsychology นั้นให้ความสนใจว่า เทคโนโลยีเหล่านี้ส่งผลกระทบอย่างไรกับแนวคิดทางจิตวิทยาแบบเดิมๆ ที่เรารู้จักกันดี … ถ้าจะให้ผมลองยกตัวอย่าง ก็เช่น เหตุใดผู้คนถึงได้ทุ่มเทให้กับการเล่นเกมบนโซเชียลมีเดีย (เช่น FarmVille, Marfia War) กันนัก? บางคนถึงกับลงทุนลงเงินเพื่อที่จะเล่นเกมเหล่านี้ให้ได้คะแนนหรือลำดับที่สูงกว่าคนอื่นๆ ซึงคำตอบนี้อาจอยู่ในแนวคิดเรื่องของการให้รางวัล หรือทฤษฎีความต้องการ (Need Theory) ทางจิตวิทยาก็เป็นได้ หรือ ประเด็นว่าเพราะเหตุใด Influencer (หมายถึงกลุ่มคนที่มีอิทธิพลต่อความคิดและพฤติกรรมของผู้อื่น) ถึงได้มีอิทธิพลต่อทัศนคติและพฤติกรรมของผู้คนในสังคมออนไลน์นัก ซึ่งก็อาจสามารถอธิบายได้ไม่ยาก ผ่านแนวคิดของอำนาจ 5 แหล่ง (อันได้แก่ อำนาจจากตำแหน่ง, อำนาจการให้รางวัลได้, อำนาจจากการให้โทษได้, อำนาจจากการเป็นคนที่มีคนอยากรู้จัก หรือชอบพอ และ อำนาจจากความเป็นผู้เชี่ยวชาญ)

ประเด็นสำคัญอยู่ที่ว่า เทคโนโลยีเหล่านั้น ทำให้ความเข้าใจที่นักจิตวิทยามีต่อพฤติกรรมหรือความคิดของมนุษย์ มีความเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่

ณ ปัจจุบันนี้ มีการเรียนการสอนสาขาวิชา Cyberpsychology แล้วที่ Dun Laoghaire of Art, Design & Technology โดยอยู่ในคณะวิทยาศาสตร์

โดยส่วนตัวของผมแล้ว Cyberpsychology เป็นอีกแง่มุมหนึ่งของจิตวิทยา ที่เราควรทำความรู้จัก และศึกษาเพิ่มเติม เพราะในปัจจุบันนี้ สิ่งต่างๆ เหล่านี้ได้ก้าวเข้ามาสู่ชีวิตของคนไทยกันแล้ว แต่การศึกษาในแง่มุมทางจิตวิทยาที่เกี่ยวข้องยังขาดอยู่มาก … อ่านถึงตรงนี้แล้ว หากท่านใดที่สนใจอยากศึกษา ทำความรู้จักกับ Cyberpsychology เพิ่มเติมก็อยากแนะนำลิงก์ให้ได้ไปอ่านกันดังนี้ครับ

Share

Advertisements

เกี่ยวกับ นายกาฝาก
บล็อกเกอร์สายรีวิวที่มีความสนใจในด้านเทคโนโลยี จิตวิทยา และทรัพยากรมนุษย์ และเนื่องจากได้ร่ำเรียนปริญญาโทภาควิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ (แต่ไม่จบเพราะมัวแต่เอาความรู้มาใช้จริง จนลืมทำวิทยานิพนธ์) จึงคิดว่าจะเป็นการดีที่จะนำความรู้ด้านทรัพยากรบุคคล และจิตวิทยาที่ได้ มาเผยแพร่เพื่อคนอื่นๆ ต่อ ... ปัจจุบัน เป็นวิทยากรรับเชิญในด้านต่างๆ อาทิ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์พกพา โซเชียลมีเดีย ดิจิตอลมาเก็ตติ้ง และเป็นพาร์ทเนอร์กับกลุ่มบริษัท Adecco Thailand ในด้านเนื้อหากับโซเชียลมีเดีย

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: