การเสริมแรงในโลกไซเบอร์ (Reinforcement in Cyberworld)

หายหน้าหายตาไปเกือบสองเดือนเต็มครับ ต้องขออภัยจริงๆ ครับ เพราะว่าติดภารกิจต่างๆ มากมาย ทั้งงานราษฎร์และงานหลวงครับ … แต่แน่นอนว่า เมื่อกลับมาอัพเดตกันซักที ก็ต้องมีอะไรดีๆ มาฝากกันแน่นอนครับ ลองอ่านกันดูได้

ในทางพฤติกรรมศาสตร์ นักจิตวิทยาเชื่อกันว่าปัจจัยที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเกิดพฤติกรรมใดๆ นั้น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความคาดหวังที่จะ ได้รับหรือหลีกเลี่ยง ผลจากการกระทำพฤติกรรมนั้นๆ นั่นเอง ซึ่งสามารถสรุปได้ง่ายๆ เป็นโมเดลที่เรียกว่า ABC ดังรูปABC_model

โมเดล ABC ด้านซ้ายมือนี้อธิบายแบบนี้ครับ…

มีเหตุการณ์เหตุการณ์หนึ่ง เกิดขึ้นมาก่อนหน้า (Antecedent) ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าว เป็นมูลเหตุให้เกิดพฤติกรรม (Behavior) ขึ้นมา และพฤติกรรมนั้นก็ก่อให้เกิดผลลัพธ์บางอย่างที่ตามมา

เช่น ผมกำลังเดินไป เห็นสุนัขตัวหนึ่งนอนอยู่บนถนน ผมเดินไปเตะสุนัขตัวนั้น มันเลยโกรธแล้วก็กัดมั่บเข้าที่ขาของผม

การที่ผมเห็นสุนัขตัวหนึ่งอยู่บนถนน เป็น Antecedent ครับ ส่วนพฤติกรรม (Behavior) ของผม หลังเกิด Antecedent ก็คือ เตะสุนัข ซึ่งก่อให้เกิดผลที่ตามมา (Consequence) คือ โดนสุนัขกัด … ซึ่งนักจิตวิทยาได้อธิบายต่อไปว่า เจ้าผลลัพธ์ที่ตามมานี่แหละ ที่จะกลายมาเป็นตัวที่เสริงแรง (Reinforcement) ให้เราเกิดพฤติกรรมนั้นๆ ขึ้นอีก หรือไม่ทำพฤติกรรมนั้นๆ อีก

การเสริมแรงนั้น พอจะแยกออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ได้แก่

  • การเสริมแรงทางบวก (Positive Reinforcement) หมายถึง การให้ในสิ่งที่ชอบ หรือพึงพอใจ เสริมเข้าไป เมื่อมีพฤติกรรมที่เป็นที่ต้องการ เช่น พนักงานที่ขยันมาทำงานทุกวัน ได้เบี้ยขยันเป็นรางวัล
  • การเสริมแรงทางลบ (Negative Reinforcement) หมายถึง การนำสิ่งที่ไม่ชอบ หรือไม่พอใจ ออกไป เมื่อเกิดพฤติกรรมที่เป็นต้องการ เช่น เจ้านายเลิกบ่น เมื่อลูกน้องตั้งใจทำงานอย่างขยันขันแข็ง

แต่สิ่งที่เราควรทำที่สุดจริงๆ คือ การจับถูก หรือที่ รศ.ดร. สิทธิโช วรานุสันติกูล พยายามย้ำให้ลูกศิษย์ของท่านจำไว้ตลอด คือ Catch Them being Good … พูดง่ายๆ คือ พยายามหาจังหวะที่จะเสริมแรงทางบวกให้เสมอๆ นั่นเอง … และการเสริมแรงนั้น จะได้ผลดียิ่ง เมื่อ ให้รางวัลเมื่อมีพฤติกรรมในทันที มีความชัดเจนว่าได้อะไรอย่างไร เพราะทำพฤติกรรมอะไร

ซึ่งเชื่อไหมว่า ในยุคของโลกไซเบอร์สมัยนี้ การเสริมแรงทางบวก ในแบบของ Catch Them being Good นั้น ทำได้ง่ายมากๆ และบังเอิญว่าวันนี้ผมได้ยินข่าวที่น่าสนใจในโลกไซเบอร์ ซึ่งน่าจะเอามาพูดถึงเป็นกรณีศึกษาของ การเสริมแรงในโลกไซเบอร์ (Reinforcement in Cyberworld) ได้ นั่นก็คือ โครงการ chrome for a cause ครับ

ลักษณะของโครงการ

โครงการนี้ Google เป็นคนคิดขึ้นมาครับ โดยมีแนวคิดว่า จะบริจาคเพื่อช่วยเหลือในด้านต่างๆ ได้แก่ การให้วัคซีนป้องกันโรค, การแจกจ่ายหนังสือ, การสร้างที่พักพิงให้แก่คนไร้ที่อยู่อาศัย, การให้น้ำสะอาดแก่ผู้ขาดแคลน และ การปลูกต้นไม้ลดโลกร้อน … โดยมีเงื่อนไขว่า จำนวนที่จะบริจาคมากน้อยแค่ไหนนั้น อยู่ที่ว่า ผู้ใช้งานโปรแกรมบราวเซอร์ Chrome ซึ่งเป็นบราวเซอร์ที่พัฒนาโดย Google นั้น เปิดแท็บ (Tab) ดูเว็บมากน้อยแค่ไหน

chrome_for_a_cause

อธิบายเรื่องแท็บกันนิดนึงก่อน เผื่อไม่ทราบ … โปรแกรมบราวเซอร์สมัยนี้ เวลาที่เปิดเว็บหลายๆ หน้า แทนที่เราจะต้องเปิดหน้าจอบราวเซอร์ใหม่ทุกครั้ง เราก็สามารถเปิดเป็นแท็บ เพื่อให้หน้าเว็บหลายๆ เว็บที่เปิดพร้อมกัน สามารถอยู่บนหน้าจอเดียวกันได้ เป็นการประหยัดเนื้อที่บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ ไม่ต้องให้มีหน้าจอโปรแรกมมากเกินไป

google_chrome_tab

ทีนี้ Google จะบริจาคอะไรมากน้อยแค่ไหน ก็อยู่ที่ว่า เราได้เปิดแท็บไปมากน้อยแค่ไหนนั่นเอง (ดูในรูปด้านบน ผมทำ Screenshot ตอนที่ผมเปิดไปแล้ว 53 แท็บ) การนับจะนับเพิ่มไปเรื่อยๆ เราสามารถเปิดแท็บแล้วปิด มันก็จะนับเป็น 1 เลย

ระยะเวลาในการร่วมโครงการคือ 15 ธันวาคม 2553 ไปจนถึง 19 ธันวาคม 2553 นี้ รายละเอียดเพิ่มเติม ดูได้ที่เว็บไซต์ http://www.google.com/chrome/intl/en/p/cause/#tnc เลยครับ

ตัวอย่างของการเสริมแรงในโลกไซเบอร์

Google เสริมแรงให้เรามีพฤติกรรมเปิดแท็บเยอะๆ ด้วยการสร้าง Extension (หมายถึง โปรแกรมเสริมสำหรับเพิ่มคุณสมบัติในการทำงานของตัวบราวเซอร์) ขึ้นมานับจำนวนแท็บที่เราเปิดอยู่ และเมื่อเราคลิกที่ไอคอนดังกล่าวแล้ว มันก็จะแสดงรายละเอียด ว่า จากการเปิดแท็บตามจำนวนเท่านั้นเท่านี้ เราได้ทำให้ Google จัดหาวัคซีนไปแล้วกี่ชุด บริจาคหนังสือไปแล้วกี่เล่ม จัดหาน้ำดื่มให้คนที่ขาดแคลนไปแล้วกี่คน สร้างที่พักอาศัยไปแล้วกี่ตารางฟุต และปลูกต้นไม้ไปแล้วกี่ต้น

reinforcement_1

นี่คือตัวอย่างการเสริมแรงที่ชัดเจน และเห็นได้ในทันทีที่เรามีพฤติกรรมนั้น และนอกจากชื่อของ Google ที่เป็นบริษัทใหญ่ ค่อนข้างน่าเชื่อถือแล้ว Google ก็ยังได้ระบุชัดเจนว่าว่า การบริจาคแต่ละอย่างนั้น ทำอย่างไร ให้โครงการไหน โดยมีลิงก์ไปยังโครงการเหล่านั้นโดยละเอียด

charity

ซึ่งได้แก่

The Nature Conservancy

Charity: Water

Doctors without Borders

Un techo para mi pais (เป็นภาษาสเปน แปลเป็นไทยว่า หลังคาสำหรับประเทศของฉัน)

Room to Read

นอกเหนือจากการเสริมแรงในรูปของจำนวนของสิ่งของต่างๆ ที่เราในฐานะผู้เปิดแท็บ ได้ทำให้ Google บริจาคของต่างๆ เหล่านี้ให้องค์กรต่างๆ ที่กล่าวถึงไปแล้ว Google ยังเปิดโอกาสให้เราได้เชิญชวนเพื่อนๆ และคนรู้จักของเรา เข้ามามีส่วนร่วมด้วย … ตรงนี้เป็นการให้โอกาสเราในการสร้างภาพลักษณ์ของความเป็นผู้มีจิตใจดี เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อเพื่อนมนุษย์ อีกด้วย

การเสริมแรงบนโลกไซเบอร์ในแบบอื่นๆ

เว็บไซต์ Twitchange.com ให้ผู้สนใจ สามารถเข้ามาร่วมประมูล เพื่อให้บุคคลที่มีชื่อเสียง ที่เรียกว่า Celebrity ที่เป็นผู้ใช้งานบริการ Twitter ไปติดตาม Twitter ID ของผู้ที่ชนะการประมูลเป็นระยะเวลาหนึ่ง โดยมีเงื่อนไขว่า จะมีการส่งข้อความถึงTwitter ID ของผู้ชนะ และจะมีการนำข้อความที่ผู้ชนะได้ทวีต (หมายถึงการโพสต์ข้อความบนบริการ Twitter) มารีทวีต (หมายถึง การโพสต์ข้อความที่ผู้อื่นได้โพสต์ก่อนไว้แล้วซ้ำอีกครั้ง พูดง่ายๆ คือการ Quote ข้อความนั่นเอง)

twitchange

เงินทั้งหมดที่ได้จากการประมูล ก็จะถูกบริจาคให้กับโครงการการกุศลนาม aHomeInHaiti.org

ตรงนี้ก็เสริมแรงให้ผู้คนเกิดพฤติกรรม คือ การประมูล โดย 2 จุดหลักๆ ได้แก่

  • ความรู้สึกอยากให้มีคนดังมาติดตามเราทาง Twitter (สำหรับคนที่ใช้บริการ Twitter แล้วละก็ นี่สำคัญมากเลย เพราะมันทำให้เราดูโดดเด่นขึ้นมาทันที) และเมื่อคนดังเหล่านี้มีการโพสต์ข้อความถึงตัวเรา หรือ Quote ข้อความของเราให้ ก็อาจส่งผลให้มีคนอีกจำนวนมากๆ เข้ามาติดตามเรา (แน่นอน เรายิ่งดูโดดเด่นขึ้นไปอีก)
  • ความรู้สึกดีๆ ที่ได้ร่วมทำบุญ ช่วยเหลือผู้ประสบภัยแผ่นดินไหวในเฮติ (คงทราบดีว่านี่เป็นข่าวใหญ่ของต้นปีเลยทีเดียว และ Times เองก็จัดให้ติดอันดับ Top 10 ข่าวใหญ่ของโลกด้วย)

แม้ว่าตัวอย่างกรณีศึกษาที่ผมยกขึ้นมานี้ จะเน้นไปที่เรื่องของการกุศลเป็นหลัก แต่เชื่อว่าผู้อ่านทุกท่าน คงได้เห็นถึงศักยภาพของการเสริมแรงบนโลกไซเบอร์แล้ว ว่ามันสามารถทำอะไรได้มากน้อยขนาดไหน และอยากแนะนำว่า ท่านที่ทำงานด้านทรัพยากรบุคคล สามารถนำไปพิจารณาประยุกต์ใช้ในการเสริมแรงพนักงานในองค์กรของท่านตามความเหมาะสมได้ โดยเฉพาะในองค์กรในแวดวงธุรกิจไอที

About these ads

เกี่ยวกับ นายกาฝาก
บล็อกเกอร์สายรีวิวที่มีความสนใจในด้านเทคโนโลยี จิตวิทยา และทรัพยากรมนุษย์ และเนื่องจากได้ร่ำเรียนปริญญาโทภาควิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ (แต่ไม่จบเพราะมัวแต่เอาความรู้มาใช้จริง จนลืมทำวิทยานิพนธ์) จึงคิดว่าจะเป็นการดีที่จะนำความรู้ด้านทรัพยากรบุคคล และจิตวิทยาที่ได้ มาเผยแพร่เพื่อคนอื่นๆ ต่อ ... ปัจจุบัน เป็นวิทยากรรับเชิญในด้านต่างๆ อาทิ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์พกพา โซเชียลมีเดีย ดิจิตอลมาเก็ตติ้ง และเป็นพาร์ทเนอร์กับกลุ่มบริษัท Adecco Thailand ในด้านเนื้อหากับโซเชียลมีเดีย

2 Responses to การเสริมแรงในโลกไซเบอร์ (Reinforcement in Cyberworld)

  1. Pingback: Tweets that mention การเสริมแรงในโลกไซเบอร์ (Reinforcement in Cyberworld) « รวมพลคน MIOP TU -- Topsy.com

  2. น่าสนใจครับ ต้องนำมาประยุกต์ใช้ในงานที่ทำอยู่
    http://teerayutmlm.com

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: